De onderhoudsbeurt van een klok

Wist u dat een onderhoudsbeurt zeer is aan te bevelen voor ieder uurwerk? Het is van belang dat het uurwerk elke 5 à 6 jaar wordt schoongemaakt en op de juiste punten van nieuwe olie en vet wordt voorzien. Dan kunnen de lagers niet drooglopen en hiermee voorkomt u onnodige slijtage. Ook als de klok nog goed loopt is dit onderhoud wel aan te raden, want metaaldeeltjes met olie vermengt zullen gaan werken als een soort slijpmiddel. De kosten zijn relatief laag als u uw klok tijdig laat schoonmaken. Uw klok zal dan langer probleemloos lopen.

Het is sterkt af te raden om zelf aan de slag te gaan om de klok te smeren. Het lijkt alsof een badje in een "emmer met peut" wel helpt, maar de slijtage wordt vele malen erger. Het vuil weekt los en brengt veel schade aan.

Dankzij mijn vakopleiding en jarenlange ervaring kan ik onderhoud verrichten aan de meeste klokken. U kunt hierbij denken aan een Comtoiseklok, tafelklok, Friese staartklok, Friese stoelklok, schoolklok, pubklok, regulateur, lantaarnklok, staande klok, koekoeksklok, Franse pendule, ouil d’boeuf, etcetera - maar natuurlijk is ook uw meer moderne klok als Zaanse klok, Sallander of een quartzuurwerk in goede handen.

Een onderhoudsbeurt of revisie kan bestaan uit:

• het demonteren van het uurwerk
• de tappen polijsten
• het uurwerk verbussen op de plaatsen waar te veel slijtage is ontstaan
• het schoonmaken van alle losse onderdelen
• het monteren van het uurwerk
• het afstellen van het gang- en slagwerk en eventueel speelwerk
• het uurwerk voorzien van de benodigde olie en vet
• nieuwe onderdelen maken

In mijn werkplaats wordt uw uurwerk volledig en deskundig nagekeken en gerepareerd. Hierdoor zal uw klok haar taak om de juiste tijd aan te geven weer goed kunnen uitvoeren.

Waarom onderhoud aan een klok?

U staat er misschien niet vaak bij stil, maar mechanische uurwerken hebben onderhoud nodig.  Het uurwerk wordt namelijk aangedreven door een krachtbron, dit kan bijvoorbeeld een veer of een gewicht zijn.  We hebben met krachtoverbrengingen te maken, daarom is het belangrijk dat het smeermiddel in een goede conditie blijft.  Het smeermiddel zit niet in een uurwerk om de weerstand op te heffen, maar om deze gelijkmatig te maken, zodat het uurwerk haar constante functie kan verrichten. Smeermiddel wordt door ouderdom of invloed van vuil en vocht slecht.

Vuil is de grootste oorzaak van slijtage aan het uurwerk.  Vuil kan uit meerdere bestanddelen bestaan en wordt samen met het smeermiddel een soort slijpmiddel. Men ziet dan een zwarte substantie. Het gevolg is dat het metaal van de assen ruw wordt en gaat slijten. De lagers slijten omdat er een ruwe as in draait en de lagers zijn in plaats van rond, ovaal aan het uitslijten, in de richting van de krachtwerking. Het uurwerk kan nog steeds functioneren, omdat de veren en/of gewichten zo sterk en zwaar zijn dat het uurwerk een reserve aan kracht heeft.  Wel merkt u dat het uurwerk vóór of àchter gaat lopen of zelfs stil gaat staan.  Dit komt omdat de raderen niet meer goed in elkaar grijpen, waardoor de kracht niet meer goed wordt overgebracht.

Wat men veel hoort is: "het uurwerk is te strak opgedraaid".  Dit euvel ontstaat als het smeermiddel van de aandrijfveer slecht is en gaat plakken. De veer kan zich niet meer ontspannen en zit daarom vast en kan zijn kracht niet meer afgeven. Onderhoud is nu noodzakelijk.

Wat men nooit mag doen is het uurwerk bijsmeren. Uurwerken die in vuile toestand smeermiddel krijgen toegediend zullen veel harder slijten dan voorheen en er ontstaat onherstelbare schade. Het vervuilde smeermiddel wordt vloeibaar gemaakt. De assen van de tandwielen zullen zo slijten dat deze vervangen dienen te worden, omdat deze na het slijpen en polijsten te dun worden om de krachten te kunnen weerstaan.

U begrijpt nu waarschijnlijk waarom ik een 5 à 6-jaarlijkse onderhoudsbeurt sterk adviseer!